Yapay zekâ görünürlüğü sözlüğü

Üç katman

SEO

SEO (arama motoru optimizasyonu), bir sayfanın arama sonuçlarında bulunmasını ve sıralanmasını sağlayan çalışmadır. Yapay zekâ cevapları da çoğu zaman aynı sayfalara yaslandığı için GEO'nun tabanıdır. SEO ve GEO farkı

AEO

AEO (cevap motoru optimizasyonu), içeriğin bir soruya doğrudan, kısa ve alıntılanabilir bir cevap verecek biçimde yazılmasıdır. Hedef, arama sonuçlarındaki kısa cevap alanları ve yapay zekâ özetleridir. Üç katmanın karşılaştırması

GEO

GEO (üretken motor optimizasyonu), bir işletmenin ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Copilot ve Google'ın yapay zekâ cevaplarında adıyla anılmasını ve kaynak gösterilmesini hedefleyen çalışmadır. Bu sitenin konusu budur. GEO nedir

Ölçümde kullandığımız terimler

Anılma

Anılma, yapay zekâ cevabının metninde işletmenin adının geçmesidir; bağlantı verilmesi gerekmez. Bir cevapta adın geçmesi, o cevabın kaynağının sen olduğunu göstermez.

Atıf

Atıf, cevabın yanında ya da altında kaynak olarak bir sayfanın gösterilmesidir. Adın anılıp kaynağın başka bir site olması mümkündür; raporda ikisi ayrı sayılır.

Görünürlük oranı

Görünürlük oranı, bir soru setinde, bütün tekrarlar dahil, adının geçtiği cevapların toplam cevap sayısına oranıdır. Örneğin 960 cevaptan 326'sında adın geçiyorsa oran yaklaşık %34'tür. Ölçüm yöntemi

İlk anılan oranı

İlk anılan oranı, cevapta sıralanan adlar arasında senin adının birinci sırada geçtiği cevapların oranıdır. Görünürlükten ayrıdır: ad cevapta geçip üçüncü sırada kalabilir.

Anılma payı

Anılma payı, rapordaki rakip tablosunda yer alan adların toplam anılması içinde senin adının payıdır. Tabloda listelenen adlarla sınırlıdır; piyasadaki bütün rakipleri kapsamaz.

Kararlılık

Kararlılık, aynı soruyu aynı yapay zekâya birkaç kez sorduğunda adının kaç tekrarda çıktığıdır. Her tekrarda çıkan, yalnız bazılarında çıkan ve hiç çıkmayan sorular ayrı gösterilir; çünkü yapay zekâ aynı soruya her seferinde aynı cevabı vermez.

Güven aralığı

Güven aralığı, görünürlük oranının büyük olasılıkla içinde kaldığı bandı gösterir. Raporda %95 aralık kullanılır ve hesap soru bazında yapılır, çünkü aynı sorunun tekrarları birbirinden bağımsız değildir. Önceki aya göre fark bu aralığın dışındaysa değişim ölçüm gürültüsünden büyüktür.

Ham cevap

Ham cevap, yapay zekânın bir soruya verdiği cevabın düzenlenmemiş metnidir. Raporda her rakamın yanında, o rakamı veren cevabın metni ve tarihi bulunur.

Yapay zekâ cevabı nasıl üretir

LLM (büyük dil modeli)

LLM, çok büyük metin yığınlarından öğrenmiş ve bir sonraki sözcüğü tahmin ederek metin üreten yapay zekâ modelidir. ChatGPT, Gemini ve Claude bu tür modellerle çalışır.

RAG (getirmeyle zenginleştirilmiş üretim)

RAG, modelin cevap yazmadan önce web ya da bir belge deposundan ilgili sayfaları getirip cevabı bunlara dayandırmasıdır. Arama yapan yapay zekâ cevaplarında kaynak gösterilmesinin nedeni budur.

Query fan-out

Query fan-out, yapay zekâ aramasının tek bir soruyu birden çok alt aramaya bölüp sonuçları birleştirmesidir. Kullanıcının yazdığı soruda adın geçmese bile, arka plandaki alt aramalarda geçmesi gerekir.

AI özetleri (AI Overviews)

AI özetleri, Google'ın bazı aramalarda sonuç listesinin üstünde gösterdiği yapay zekâ özetidir. Özetin altında kaynak olarak gösterilen sayfalar atıf sayılır.

AI Modu

AI Modu, Google'ın aramayı sohbet biçiminde sürdüren ayrı sekmesidir. Takip sorularıyla ilerlediği için cevabı klasik bir sonuç listesinden farklı oluşur.

Halüsinasyon

Halüsinasyon, modelin yanlış bilgiyi doğruymuş gibi yazmasıdır. Bir işletme için bu, olmayan bir hizmeti, eski bir adresi ya da yanlış bir çalışma saatini cevaba katmak olabilir. Eski bilginin tekrarlanması

Site tarafı

Yapay zekâ botları

Yapay zekâ botları, yapay zekâ ürünlerinin sitelere gönderdiği tarayıcılardır. GPTBot modellerin eğitimi, OAI-SearchBot ChatGPT arama dizini, ChatGPT-User ise kullanıcının isteğiyle tek bir sayfayı okumak içindir. Botlara robots.txt ile izin verilir ya da engellenir. robots.txt rehberi

llms.txt

llms.txt, sitenin kökünde duran, yapay zekâ araçlarına siteyi kısaca anlatan düz metin dosyası önerisidir. Arama motorları ve yapay zekâ cevapları üzerindeki etkisi kanıtlanmış değildir; zararsız bir ek olarak kullanılır.

Yapılandırılmış veri (JSON-LD)

Yapılandırılmış veri, sayfanın işletme, hizmet, yazar ya da soru gibi ne olduğunu makinelere schema.org sözcükleriyle anlatan JSON-LD koddur. Sayfada görünmez; sayfadaki bilgiyle birebir tutmalıdır.

E-E-A-T

E-E-A-T, Google'ın kalite değerlendirmesinde baktığı dört özelliktir: deneyim, uzmanlık, otorite ve güvenilirlik. Tek başına bir sıralama puanı değil, içeriğin kimden geldiğini ve neye dayandığını değerlendirme çerçevesidir.

NAP tutarlılığı

NAP tutarlılığı, işletmenin adı, adresi ve telefonunun sitede, Google İşletme Profili'nde ve rehberlerde aynı yazılmasıdır. Tutarsız bilgi, yapay zekânın yanlış ya da eski bir adresi tekrarlamasına yol açabilir. Adres ve şema tutarlılığı

IndexNow

IndexNow, bir sayfa eklendiğinde ya da değiştiğinde arama motorlarına haber veren açık bir protokoldür. Bing ve Yandex destekler; Google desteklemez.